Jakie zachowanie u dzieci możemy określić jako “zaburzone”?

ZABURZENIA ZACHOWANIA

Epiedmiologia

Zmienność kryteriów diagnostycznych zaburzeń zachowania w ostatnich latach nie pozwala na precyzyjne ustalenie rozpowrzechnienia zaburzeń. Według badan populacji nieleczonej wskaźniki są następujące 5-10% dzieci i 24% adolescentów. Na ogół podaje się, że zaburzenia zachowania występują częściej u chłopców niż u dziewcząt.

Obraz kliniczny, podział i kryteria diagnostyczne.

Objawy zaburzeń zachowania F91 wg ICD-10:

  • powtarzające się zachowania dyssocjalne, agresywne lub buntownicze,
  • charakter zachowań należy ocenić, odnosząc je do etapu rozwoju dziecka,
  • zaburzenia trwają nie mniej niż 6 miesięcy,
  • nie stwierdza się objawów: schizofrenii, manii, całościowych zaburzeń rozwoju, zaburzeń hiperkinetycznych ani depresji,
  • niezwykle częste lub gwałtowne, jak na okres rozwojowy dziecka, wybuchy złości,
  • częste kłótnie z dorosłymi,
  • częste jawne sprzeciwianie się dorosłym,.
  • Częste, celowe działanie sprawiające im przykrość,
  • częste zrzucanie winy i odpowiedzialności za własne złe zachowanie na innych,
  • nadwrażliwość, obrażanie się,
  • częste złoszczenie się i poczucie krzywdy,
  • mściwość,
  • częste kłamstwa, niedotrzymywanie obietnic, aby coś uzyskać bez zobowiązań,
  • częste wszczynanie bójek (nie dotyczy bójek z rodzeństwem),
  • używanie narzędzi mogących zranić innych,
  • częste pozostawanie poza domem po zmierzchu, wbrew zakazom rodziców (jeśli zaczyna się przed 13 r.ż),
  • częste okrucieństwo fizyczne wobec innych,
  • okrucieństwo wobec zwierząt,
  • rozmyślne niszczenie przedmiotów należących do innych (nie obejmuje podpalania),
  • rozmyślne podpalanie w celu spowodowania zniszczenia,
  • kradzieże przedmiotów mających wartość w domu lub poza domem),
  • częste wagary rozpoczynające się przed 13 r.ż.,
  • ucieczki z domu (co najmniej dwie lub jedna dłuższa niż na jedną noc, nie obejmuje ucieczek w celu uniknięcia kary),
  • przestępstwa w konfrontacji z ofiarą (wymuszanie, wyrywanie toreb),
  • zmuszanie innych do zachowań seksualnych,
  • dręczenie innych,
  • włamania do mieszkań, domów lub samochodów.

ICD-10 wyróżnia cztery typy zaburzeń zachowania:

F91.0 Zaburzenia zachowania ograniczone do środowiska rodzinnego

  • zachowanie dyssocjalne, agresywne lub buntownicze występuje jedynie w środowisku rodzinnym,
  • zachowania i relacje społeczne dziecka poza środowiskiem rodzinnym mieszczą się w normie.

F91.1 Zaburzenia zachowania z nieprawidłowym procesem socjalizacji:

  • zachowania dyssocjalne, agresywne lub buntownicze mają charakter całościowy,\
  • znacząco nieprawidłowe związki z innymi dziećmi.

F91.2 Zaburzenia zachowania z prawidłowym procesem socjalizacji:

  • zachowania dyssocjalne lub agresywne,
  • dobra integracja z grupą rówieśniczą.

F91.3 Zaburzenia opozycyjno-buntownicze:

  • zachowania buntownicze, nieposłuszeństwo,
  • nieobecność poważniejszych zachowań agresywnych,
  • wiek poniżej 10 lat.

Etiologia i patogeneza

W istocie niewiele wiadomo na temat etiologii zaburzeń zachowania. Podejmowane są próby znalezienia rozwiązania integrującego, w których nacisk położony jest na interakcje wewnątrzrodzinne- przede wszystkim na brak poczucia bezpieczeństwa we wczesnym dzieciństwie jako czynnik warunkujący ekspresję genów, których wpływ wyjaśnia odmienności temperamentalne lub społeczno-poznawcze.

Przebieg i rokowanie

Jeśli zaburzenia zachowania zaczynają się wcześnie rokują na przewlekły przebieg to są często kontynuowane w postaci zaburzeń osobowości. Zaburzenia zachowania pojawiające się dopiero w okresie adolescencji częściej spostrzegane są jako powiązane z tym okresem rozwoju i mogące ustąpić po rozwiązaniu trudności rozwojowych.

Leczenie

Mimo wielu poszukiwań nie wykazano efektywności leczenia farmakologicznego zaburzeń zachowania. Przegląd badan nad wynikami leczenia potwierdza celowość i skuteczność stosowania leczenia zintegrowanego, uwzględniającego rodzinę i dostosowanego do sytuacji.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *